Skip to content
อนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋ว สิ่งปนเปื้อนที่แทรกซึมเข้าร่างกายโดยไม่รู้สึกตัว
อนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋ว หมายถึงเศษพลาสติกที่มีขนาดเล็กมาก จนสามารถแฝงตัวอยู่ได้ทุกแห่งรอบตัวเรา ไม่ว่าจะเป็นในชั้นบรรยากาศ แหล่งน้ำ และสิ่งที่เรารับประทาน เกิดจากกระบวนการผลิตและการนำพลาสติกที่ไม่สามารถย่อยสลายได้ง่ายมาใช้งานเป็นเวลาหลายทศวรรษ ยิ่งมีการบริโภคพลาสติกมากเท่าไหร่ ปริมาณอนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋วก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
อนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋ว (Microplastic) หมายความว่าอย่างไร ???
อนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋ว (Microplastic) หมายถึงเศษพลาสติกที่มีขนาดเล็กมาก โดยมีเส้นผ่านศูนย์กลางต่ำกว่า 5 มิลลิเมตร จนถึงขนาดที่เล็กจนไม่สามารถมองเห็นได้ มีลักษณะเป็นรูปร่างกลม รูปไข่ หรือรูปทรงต่างๆ โดยรูปร่าง และขนาดของอนุภาคพลาสติกขนาดจิ๋วไม่มีความแน่นอน และส่วนมากมักเกิดจากการสลายตัวของพลาสติก รวมถึงการแตกของพลาสติกขนาดใหญ่ และพลาสติกที่ถูกผลิตให้มีขนาดเล็ก เพื่อใช้งานตามวัตถุประสงค์เฉพาะ
ไมโครพลาสติกที่ปนเปื้อนในน้ำดื่มเป็นประเด็นที่น่ากังวลด้านสุขภาพอย่างยิ่ง แม้ว่าผลกระทบในระยะยาวต่อมนุษย์จะยังต้องมีการวิจัยเพิ่มเติม แต่จากข้อมูลการศึกษาในปัจจุบันพบว่ามีความเสี่ยงและอันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้หลายประการ ดังนี้ครับ
1. เป็นพาหะนำสารพิษและโลหะหนัก:
ไมโครพลาสติกมีคุณสมบัติในการดูดซับสารเคมีอันตรายที่ละลายอยู่ในน้ำ เช่น สารก่อมะเร็ง (Phthalates, BPA), สารมลพิษอินทรีย์ตกค้าง (POPs) และโลหะหนัก (ตะกั่ว, ปรอท)
เมื่อเราดื่มน้ำเข้าไป ไมโครพลาสติกเหล่านี้จะเข้าสู่ร่างกายและสามารถปล่อยสารพิษที่ดูดซับไว้ในเนื้อเยื่อได้
2. ก่อให้เกิดการอักเสบและการทำลายเนื้อเยื่อ:
อนุภาคของไมโครพลาสติกถือเป็นสิ่งแปลกปลอม เมื่อเข้าสู่ร่างกายอาจกระตุ้นให้เกิดการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน (Immune response) และนำไปสู่การอักเสบของเนื้อเยื่อและเซลล์
อนุภาคที่เล็กมาก ๆ โดยเฉพาะ นาโนพลาสติก (ขนาดเล็กกว่า 1 ไมโครเมตร) สามารถซึมผ่านเข้าสู่กระแสเลือด อวัยวะสำคัญ เช่น ปอด ตับ และแม้กระทั่งสมอง (ผ่านกำแพงเลือด-สมอง) และสะสมในร่างกายได้
3. รบกวนการทำงานของฮอร์โมน:
สารเคมีบางชนิดที่เป็นส่วนประกอบในพลาสติก เช่น BPA (Bisphenol A) และ Phthalates เป็นที่ทราบกันว่าเป็นสารที่รบกวนระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrine Disrupting Chemicals)
การได้รับสารเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของฮอร์โมนในร่างกาย เช่น ฮอร์โมนเพศ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อปัญหาการเจริญพันธุ์และระบบสืบพันธุ์
4. ความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง:
มีงานวิจัยที่ชี้ให้เห็นว่าการสะสมของไมโครพลาสติกในระยะยาวอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคบางชนิด เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด (มีการพบไมโครพลาสติกในหลอดเลือดหัวใจของผู้ป่วย) และความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งบางชนิด
สรุป:
แม้ว่าองค์การอนามัยโลก (WHO) จะระบุว่าจากหลักฐานที่มีอยู่ ณ ปัจจุบัน ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปได้ว่าไมโครพลาสติกในน้ำดื่มเป็นความกังวลร้ายแรงต่อสุขภาพมนุษย์ แต่ก็แนะนำให้มีการวิจัยเพิ่มเติม เนื่องจากความสามารถในการสะสมในร่างกาย การนำพาของสารพิษ และความเสี่ยงต่อการเกิดปฏิกิริยาอักเสบเป็นสิ่งที่มองข้ามไม่ได้